Tyle emocji naraz - to naprawdę normalne
Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim rzadko jest jednym, czystym uczuciem. Częściej to cała fala: ekscytacja, że wracasz do czegoś swojego, i jednocześnie lęk, że coś Ci umknie. Radość z kontaktu z dorosłymi i smutek, że nie będziesz przy dziecku przez większość dnia. Ta huśtawka nie jest oznaką, że robisz coś źle.
Nasz umysł źle znosi sprzeczne uczucia i próbuje je uporządkować, często zamieniając je w ocenę samej siebie. Warto pamiętać, że możesz kochać dziecko całym sercem i jednocześnie tęsknić za pracą. Jedno nie unieważnia drugiego.
Poczucie winy - skąd się bierze i co z nim zrobić
Poczucie winy to chyba najczęstszy towarzysz powrotu do pracy. Podpowiada, że powinnaś być w dwóch miejscach naraz i że wybór pracy to wybór przeciwko dziecku. To nieprawda, choć potrafi brzmieć bardzo przekonująco.
Wina bywa też cichym sygnałem, że coś jest dla Ciebie ważne, że zależy Ci na dziecku. Nie musisz jej zagłuszać ani słuchać jak wyroczni. Możesz ją zauważyć, nazwać i sprawdzić, czy naprawdę mówi prawdę o Twojej sytuacji.
- Nazwij myśl wprost, na przykład czuję, że zawodzę dziecko, i sprawdź, czy to fakt, czy emocja.
- Przypomnij sobie, po co wracasz: finanse, rozwój, kontakt z ludźmi, poczucie sprawczości. To też jest troska o rodzinę.
- Zauważ, co dziecko realnie zyskuje: bezpieczną relację z drugim opiekunem, nowe bodźce, spokojniejszą mamę.
- Nie porównuj się do wyidealizowanych obrazków z sieci - one nie pokazują całej doby ani całej prawdy.
Ulga i tęsknota mogą iść w parze
Jeśli czujesz ulgę, że wracasz do pracy, to jest w porządku. Nie oznacza to, że jesteś złą matką ani że mniej kochasz dziecko. Oznacza, że potrzebujesz też przestrzeni dla siebie, a to zdrowa potrzeba.
Powrót do pracy to często moment odzyskiwania kawałka tożsamości sprzed macierzyństwa. Przez wiele miesięcy byłaś głównie mamą, a teraz znów jesteś także sobą: specjalistką, koleżanką, osobą z własnymi celami. Ta zmiana potrzebuje czasu, więc daj sobie kilka tygodni na złapanie równowagi, zanim ocenisz, jak Ci idzie.
Organizacja powrotu - małe kroki, które realnie pomagają
Dobra organizacja nie polega na tym, żeby wszystko ogarnąć samodzielnie i bezbłędnie. Chodzi o to, żeby zdjąć z siebie część obciążenia i mieć plan na trudniejsze dni. Im mniej decyzji musisz podejmować rano, tym lżej.
- Jeśli możesz, zaplanuj adaptację dziecka (żłobek, niania, babcia) z zapasem czasu, zanim wrócisz na pełne obroty.
- Rozłóż obowiązki domowe z partnerem konkretnie, zadanie po zadaniu, a nie ogólnie po połowie.
- Przygotuj plan awaryjny na chorobę dziecka: kto zostaje w domu, kogo prosisz o pomoc, jak informujesz pracę.
- Jeśli masz wpływ na grafik, nie planuj powrotu na najbardziej gorący moment w firmie.
- Odpuść perfekcję w domu. Prostsze posiłki i mniej sprzątania to nie porażka, to priorytety.
Rozmowa z pracodawcą i Twoje prawa
Wracając z urlopu, masz prawo do powrotu na dotychczasowe lub równorzędne stanowisko, na warunkach nie gorszych niż przed przerwą. Warto też znać kilka rozwiązań, które daje Kodeks pracy, bo mogą realnie ułatwić start.
Szczegóły zależą od Twojej sytuacji i mogą się zmieniać, dlatego konkretne uprawnienia najlepiej potwierdzić w dziale kadr lub u prawnika. Sama rozmowa, spokojna i rzeczowa, często otwiera więcej opcji, niż się na początku wydaje.
- Możliwość wnioskowania o obniżony wymiar czasu pracy zamiast części urlopu, do którego masz uprawnienie.
- Jeśli karmisz piersią, przysługują Ci przerwy na karmienie wliczane do czasu pracy.
- Rodzica dziecka do 4. roku życia nie można bez jego zgody zatrudniać w nadgodzinach, w nocy ani delegować poza stałe miejsce pracy.
- Jako rodzic małego dziecka możesz wnioskować o elastyczną organizację pracy - warto zapytać, zanim uznasz, że to niemożliwe.
Jak zadbać o siebie, gdy na wszystko brakuje czasu
Dbanie o siebie w tym okresie nie musi oznaczać spa ani godzinnej medytacji. Najczęściej chodzi o małe rzeczy, które da się zmieścić w napiętym dniu i które choć trochę regenerują.
Jeśli czujesz, że samej trudno Ci złapać równowagę, wsparcie kogoś z zewnątrz bywa ogromną ulgą. Możesz porozmawiać z bliskimi, a jeśli potrzebujesz bezpiecznej przestrzeni bez oceniania, umów się przez kontakt na konsultację. Nie musisz radzić sobie ze wszystkim sama.
- Zadbaj o podstawy: sen na tyle, na ile się da, coś ciepłego do zjedzenia, chwilę ciszy.
- Zostaw sobie 10-15 minut tylko dla siebie: kawa bez telefonu, krótki spacer, prysznic bez pośpiechu.
- Pozwól sobie prosić o pomoc i ją przyjmować. To nie jest słabość, to mądre gospodarowanie siłami.
- Nie wymagaj od siebie, że od pierwszego dnia będziesz na sto procent i w pracy, i w domu.
Kiedy warto sięgnąć po wsparcie specjalisty
Trudne emocje przy powrocie do pracy zwykle łagodnieją, gdy wejdziecie w nowy rytm. Czasem jednak to, co czujesz, jest cięższe i nie mija - i wtedy warto potraktować to poważnie, tak samo jak zadbałabyś o zdrowie fizyczne.
Poniższe sygnały nie służą do stawiania sobie diagnozy przez internet. To wskazówka, że dobrze jest porozmawiać ze specjalistą: psychologiem, psychoterapeutą lub lekarzem.
Jeśli pojawiają się myśli, że nie chcesz już żyć albo że bliskim byłoby lepiej bez Ciebie - nie czekaj. Zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub na całodobowe, bezpłatne Centrum Wsparcia dla Osób w Kryzysie Psychicznym: 800 70 2222, albo zgłoś się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego. Nie musisz być z tym sama.
- Smutek, przygnębienie lub pustka, które utrzymują się przez większość dnia, przez wiele dni.
- Silny, trudny do opanowania lęk, napięcie, ataki paniki albo natrętne, przerażające Cię myśli.
- Utrata radości z rzeczy, które kiedyś cieszyły, wycofanie z kontaktów, poczucie, że nie dajesz rady.
- Problemy ze snem i jedzeniem, które nie wynikają tylko z rytmu dnia dziecka.